Programmaplan

Algemeen
Op 23 april 2013 stelde de gemeenteraad van Hardenberg een nieuwe toekomstvisie “De gemeente Hardenberg stapt stevig op de toekomst af” vast, na een evaluatie van de oorspronkelijke toekomstvisie uit 2004. De toekomstvisie bestrijkt het tijdvak 2013 – 2023 en kent drie doelstellingen:
•   samenhang in diverse gemeentelijke beleidsvelden ondersteunen;
•   een helder profiel naar buiten toe creëren;
•   strategische politieke keuzes maken.

De toekomstvisie bevat drie programmalijnen: wonen, werken en welzijn. Hieronder worden deze kort toegelicht. Daarnaast gaat de toekomstvisie in op de rol van de gemeente.

Wonen
Woningbouw vindt bij de kleine en grote kernen plaats op basis van behoefte met speciale aandacht voor jongeren en ouderen, bij voorkeur via inbreiding. De meeste woningbouw vindt plaats in Hardenberg en Dedemsvaart.

De gemeente vindt voorzieningen in de kernen belangrijk, waarbij betrokkenheid van inwoners en particulier initiatief uitgangspunten zijn. In de kleine kernen is een ontmoetingsplek een ondergrens voor het voorzieningenniveau. Bundeling en samenwerking zijn hierbij van belang. Centrale voorzieningen met een uitstraling voor de regio zijn er vooral in de kern Hardenberg gelegen, waarbij Dedemsvaart een aanvullende functie heeft.

Eigen verantwoordelijkheid en elkaar aanspreken zijn van groot belang in de openbare ruimte en op het gebied van veiligheid. Bij grote sociale problemen is de gemeente regisseur die partijen bij elkaar brengt.

Werken
De gemeente concentreert bedrijvigheid en voorzieningen in Hardenberg en Dedemsvaart. In de kleinere kernen is binnen bestaande bebouwing en industrieterreinen ondernemerszin mogelijk. De gemeente koestert de bestaande bedrijvigheid en starters en stimuleert de maakindustrie, recreatie & toerisme en de (verbrede) agrarische sector als visitekaartje van de gemeente. Ook de zorg is een belangrijke sector.
 
Welzijn
Het bevorderen van 'zelfredzaamheid' is de beste manier om kwetsbare groepen te helpen. Indien mensen niet voor zichzelf kunnen zorgen en ook de omgeving geen rol kan spelen, zal de gemeente (tijdelijk) een vangnetfunctie vervullen en ondersteuning bieden. De gemeente stimuleert vrijwilligerswerk en mantelzorg. De gemeente versterkt de kwaliteiten van de groene ruimte met een gebiedsgerichte werkwijze.

Collegeprogramma
Op 18 april 2014 sloten CDA, CU en PvdA een nieuw college-akkoord “Behoedzaam vooruit!” in de raad van 24 april 2014 heeft de raad in grote meerderheid ingestemd met het collegeprogramma. De raad en het college kiezen daarmee voor voortzetting van vastgesteld beleid, maar monitoren dit beleid goed, zodat tijdig kan worden bijgestuurd.

Vanaf 2015 komen veel zorg- en welzijnstaken naar de gemeente toe. De voorbereidingen hiervoor zijn al een heel eind op weg. Wij menen goed in staat te zijn de veranderingen te hanteren. Ook de lijn van bezuinigingen wordt voortgezet. Echter, met enkel bezuinigen redden we het niet. De opgaven waar de gemeente voor staat vragen om nieuwe denkwijzen, concepten en innovaties en een slimmere manier van samenwerken en verbinden.

Uitwerking meerjaren-/collegeprogramma in begroting 2016
In deze begroting volgen wij de nieuwe programma-indeling. Per programmalijn wordt weergegeven, wat de doelstellingen uit de toekomstvisie zijn. De 3 programmalijnen zijn opgedeeld in programma’s en de programma’s in beleidsvelden.

Bij elk programma wordt ingegaan op context, trends en ontwikkelingen. Zaken die  relevant zijn voor de uitwerking van de (meerjarige) doelstellingen in concrete activiteiten in 2016. Vervolgens wordt per beleidsveld weergegeven:

• Wat we willen bereiken?
• Wat we hiervoor in 2016 gaan doen?.

Toelichting op de lasten en baten per programma
Aan het eind van elk programma is een (meerjarig) overzicht opgenomen van de lasten en baten van het programma. Door middel van dit overzicht wordt ook de 3e W-vraag beantwoord, namelijk “wat het gaat kosten?”.
Daarbij is ook aangegeven, wat de verschillen ten opzichte van voorgaande jaren zijn en worden deze verschillen toegelicht. Bij deze toelichting is gekozen voor een indeling naar een deel dat "centraal" wordt verklaard en een deel dat binnen het programma wordt toegelicht.
Onder de centraal te verklaren zaken, worden begrepen:

• de doorberekening bedrijfsvoeringskosten
• de doorberekening kapitaallasten
• nieuw beleid
• reshuffeling.

De bedrijfsvoeringskosten betreffen de doorberekening van de inzet van de bestuursdienst voor de diverse programma's. Voor de toelichting op de bijdrage die de gemeente hiervoor betaalt aan de BOH, verwijzen wij hier naar de paragraaf Bedrijfsvoering verderop in deze begroting.

De aanpassingen verband houdende met de doorberekening kapitaallasten hangen samen met  de actualisering van het onderliggende overzicht van de activa (m.n. het effect van de aanpassing van de boekwaarden per 1 januari 2016). Het effect hiervan op het begrotingsresultaat is reeds in het vorige financiële hoofdstuk toegelicht.

Dit geld ook voor de post nieuw beleid. Ook deze is in het voorgaande hoofdstuk toegelicht.

De reshuffeling houdt in dat op basis van voortschrijdend overzicht budgetten zijn overgeheveld van het ene programma naar het andere. In totaliteit is deze reshuffeling niet van invloed op het begrotingsresultaat. Bovendien heeft de reshuffeling geen relatie met een beleidswijziging.

Voor wat betreft het verschil tussen de begroting 2015 en de begroting 2016 wordt nog opgemerkt dat het verschil veelal (grotendeels) wordt verklaard uit incidentele budgetbijstellingen in de begroting 2015. Daarbij worden in de toelichting op dit incidentele verschil de belangrijkste zaken benoemd.