Grondbeleid
Inleiding
Met de toekomstvisie heeft de gemeente haar visie op de lange termijn geformuleerd. Als basis voor de toekomstvisie is gekozen voor het scenario stevig. Dit houdt in dat wij gaan voor het versterken van de kwaliteiten van onze gemeente volgens een gelaagd model, zelfredzaamheid & eigen verantwoordelijkheid en samenwerking & bundeling. De kwaliteiten zijn de onderlinge betrokkenheid, de prettige woonomgeving, de ondernemerszin en de groene ruimte.
Grondbeleid
Het gemeentelijk grondbeleid is een middel om de genoemde kwaliteiten te versterken en daarmee onder meer de ruimtelijke, economische en volkshuisvestelijke doelstellingen en ambities in te vullen. In het afgelopen decennium heeft de gemeente Hardenberg zich actief op de grondmarkt bewogen, waardoor op diverse locaties binnen de gemeente grondposities zijn verworven en plannen zijn voorbereid en in uitvoering zijn genomen.
Het gevoerde grondbeleid heeft geleid tot een gemeentelijke grondportefeuille die voor het komende decennium voor een belangrijk deel volstaat om de genoemde (beleids-)doelstellingen en ambities invulling te geven. Dit in samenhang met private initiatieven die zich voordoen binnen de gemeente.
Bij de vaststelling van de Toekomstvisie heeft de raad expliciet gekozen om de term actief grondbeleid te handhaven. Dit om aan te geven dat de gemeente zich actief blijft opstellen op de grondmarkt om bij te dragen aan de invulling van bovenliggende ambities, zoals wonen en economie. Echter gezien de huidige grondvoorraad van de gemeente zal actief grondbeleid veel selectiever en meer situationeel vorm krijgen.
In de nota grondbeleid die uw raad eind juni 2015 heeft vastgesteld, is het te voeren situationeel grondbeleid als beleidsuitgangspunt beschreven. Afgesproken is eind 2015 in brainstormende sfeer met u het gesprek aan te gaan over de invulling van/visie op het gemeentelijk grondbeleid in relatie tot andere beleidsterreinen en de rol van het Grondbedrijf daarin.
Nota Grondexploitatie 2016
Tegelijkertijd met deze begroting wordt de Nota Grondexploitatie 2016 aan de raad aangeboden. De Nota Grondexploitatie 2016 bevat een voortzetting van de lijn zoals die in de versie van 2015 is ingezet. In de Nota Grondexploitatie 2016 zijn de gemeentelijke grondexploitaties geactualiseerd naar peildatum 1-1-2015. De Nota biedt hiermee een compleet overzicht van de financiële stand van zaken van de Hardenbergse grondexploitaties met een bijbehorende toelichting.
Naast de resultaatsontwikkeling per complex, het verloop van het geïnvesteerd vermogen (boekwaarde)en de (tussentijdse) winstnemingen per complex wordt ook het risicoprofiel geschetst van de grondexploitaties. Uit dit risicoprofiel volgt de benodigde weerstandscapaciteit die gewenst is om optredende risico’s gedurende de uitvoering van de grondexploitaties op te kunnen vangen. Dit jaar gaan we met behulp van een Monte Carlo-analyse de complex specifieke risico's in beeld brengen, zodat een betere onderbouwing van het benodigde weerstandsvermogen voor de grondexploitatie als onderdeel van de Algemene Reserve ontstaat.
In de Nota Grondexploitatie 2016 komen alle onderwerpen aan de orde die normaliter ook in deze paragraaf zouden worden behandeld. Om dubbelingen te vermijden wordt kortheidshalve naar de Nota verwezen, die tegelijkertijd met deze begroting op de agenda staat.
Het perspectief voor 2016 e.v.
De komende jaren blijven in het teken van de uitvoering van de diverse grondexploitaties en meer concreet de uitgifte van gronden. Alles is erop gericht om de gehanteerde uitgangspunten (o.a. fasering programma’s en grondprijzen) te realiseren en daarmee de resultaatsverwachtingen van de grondexploitaties te verwezenlijken.
Het herstel op de woningmarkt, zoals ingezet in 2014, zet zich door in 2015. Landelijk zijn er nog wel verschillen te bespeuren. Het westen profiteert al langere tijd en meer van het herstel dan andere delen van het land. Ook steden profiteren op dit moment meer van de opgaande lijn, dan de kernen in het landelijke gebied.
Hoe krachtig het herstel zich doorzet en zich in Hardenberg gaat manifesteren is lastig in te schatten. Het kritisch monitoren van de ontwikkelingen in de markt is een must. Voor de grondexploitaties geldt dat een herstel van de economie bijdraagt aan het terugverdienen van het geïnvesteerde vermogen binnen de grondexploitaties en daarmee het verlagen van de risico’s.
Daarnaast speelt nog een tweetal actualiteiten die in de eerste helft van 2016 tot uitkomsten gaan leiden; de ladder voor duurzame verstedelijking en de introductie van de vennootschapsbelasting voor overheden. Beide onderwerpen kunnen financiële impact hebben op de grondexploitaties (zie ook Nota Grondexploitatie 2016).